غذای غنیسازیشده
مبانی و اصطلاحات علم مکملیاری
غذای غنیسازیشده (Fortified Food) غذایی است که یک یا چند ماده مغذی برای هدف تغذیهای مشخص به آن افزوده شدهاند. غنیسازی، فرآورده را خودبهخود به مکمل تبدیل نمیکند و مقدار افزودهشده باید همراه سایر منابع دریافت ارزیابی شود.
غنیسازی، افزودن هدفمند یک یا چند ماده مغذی به غذا برای بهبود ارزش تغذیهای یا کاهش خطر دریافت ناکافی است. نمک یددار و بعضی شیرهای دارای ویتامین D نمونهاند. برنامههای عمومی و محصولات انتخابی یکسان نیستند و نوع ماده، مقدار افزودهشده و استاندارد اجرای آن بین کشورها تفاوت دارد.
جدولهای ترکیب غذایی، مقدار میانگین یا اندازهگیریشدهٔ اجزا را برای غذای مشخص گزارش میکنند. نوع محصول، رقم گیاه، روش پخت و غنیسازی میتوانند تفاوت ایجاد کنند. برای محصول بستهبندیشده، برچسب همان محصول معمولاً از عدد مربوط به یک غذای مشابه دقیقتر به انتخاب فرد مربوط است.
دریافت مواد مغذی از مقدار غذای مصرفشده و ترکیب آن برآورد میشود و معمولاً با گرم، میلیگرم یا میکروگرم در روز بیان میشود. واحد و بازهٔ زمانی باید روشن باشند؛ وزن یک مادهٔ غذایی با مقدار مادهٔ مغذی موجود در آن برابر نیست.
برای برخی مواد، حد بالای قابلتحمل دریافت تعریف شده است؛ این حد هدف مصرف روزانه نیست. دامنهٔ منابع مشمول حد، بسته به ماده متفاوت است و ممکن است مکمل، غذای غنیشده یا کل دریافت را در بر بگیرد. نداشتن حد تعیینشده نیز ایمنی مقدار نامحدود را ثابت نمیکند.
نوشیدنی گیاهی غنیشده با کلسیم میتواند در دریافت روزانه سهم داشته باشد؛ اما مقدار پروتئین، کلسیم و ویتامین D آن را باید جداگانه از برچسب همان محصول خواند.
برچسب جلو بسته، تصویر ورزشکار یا عبارت «طبیعی» برای ارزیابی یک غذا کافی نیست. فهرست مواد تشکیلدهنده، اندازه سهم، جدول تغذیهای و مقدار واقعی مصرف را با هم بخوانید. وجود یک ماده مغذی افزودهشده، بهتنهایی کمبودن قند یا نمک یا مناسببودن کل محصول برای هر هدف تمرینی را ثابت نمیکند.
برای برنامهریزی ورزشی، نقطهٔ شروع معمولاً غذاهای متنوع و دریافت کافی است. مکمل میتواند در موقعیت مشخص، مانند شکاف دریافت یا نیاز تشخیصدادهشده، کاربرد داشته باشد، اما جای غذا و انرژی کافی را نمیگیرد. نام ماده روی بسته نیز بهتنهایی اثربخشی یا ضرورت مصرف را ثابت نمیکند.
Home
Academy
Site Map