GLOSSARY

هموستاز آب (Water Homeostasis) هماهنگی دریافت و دفع آب با پیام‌های عصبی و هورمونی است و با استتباب مایعات هم‌پوشانی دارد.

تعادل مایع به اختلاف ورود و خروج در یک بازه اشاره دارد؛ مثبت و منفی بودن بدون دانستن نقطه شروع معنی کامل ندارد. پس از کسری، تعادل مثبت می‌تواند بخشی از جبران باشد، اما مازاد مداوم لزوماً مفید نیست. در ثبت، زمان، حجم، ادرار و اتلاف تخمینی را یکسان تعریف می‌کنیم تا نتیجه دو بازه قابل مقایسه باشد.

کلیه با تغییر دفع آب و مواد محلول به حفظ محیط داخلی کمک می‌کند. تشنگی و هورمون وازوپرسین نیز در این تنظیم نقش دارند؛ کلیه آب جدید نمی‌سازد. تمرین، بیماری و بعضی داروها می‌توانند پاسخ را تغییر دهند. بنابراین مقدار نوشیده‌شده دقیقاً برابر مقدار نگه‌داشته‌شده نیست و ادرار پس از نوشیدن زیاد بخشی از پاسخ تنظیمی بدن است.

مثلاً ثبت یک روز تمرین را با آب غذا، نوشیدنی و اتلاف می‌خوانیم؛ تفاوت صبح و عصر را بدون دانستن این زمینه، به کمبود یا مازاد قطعی نسبت نمی‌دهیم.

خروج آب از ادرار، پوست، تنفس و مدفوع انجام می‌شود و سهم هر مسیر با شرایط تغییر می‌کند. تعریق در ورزش گرم می‌تواند برجسته باشد، اما اسهال یا استفراغ مسیر دیگری با اتلاف الکترولیت است. حتی در استراحت هم خروج آب متوقف نمی‌شود. جمع‌کردن فقط ادرار، کل اتلاف را نشان نمی‌دهد و اندازه‌گیری ناقص باید در تفسیر اعلام شود.

آب فقط از لیوان آب ساده وارد نمی‌شود؛ شیر، چای، نوشیدنی‌های دیگر و رطوبت میوه، سوپ و غذا هم سهم دارند. بنابراین دریافت کل آب با حجم نوشیدنی یکسان نیست. نوشیدنی قندی علاوه بر آب، انرژی دارد و باید با نیاز سوخت‌رسانی سنجیده شود؛ داشتن آب در ترکیب محصول، به‌تنهایی آن را بهترین انتخاب هر موقعیت ورزشی نمی‌کند.

آب کل بدن میان فضای داخل سلول و خارج سلول توزیع می‌شود. بخش خارج سلول شامل پلاسما و مایع بین‌بافتی است و با کل خون یکسان نیست؛ خون سلول هم دارد. مرزهای این فضاها نفوذپذیری متفاوت دارند و جابه‌جایی آب و مواد محلول، توزیع را تغییر می‌دهد. نوشیدن یک لیوان، همان حجم را به‌صورت پایدار فقط در خون نگه نمی‌دارد.

نیاز مایعات با اندازه بدن، شدت و مدت تمرین، لباس، محیط و دسترسی تغییر می‌کند. نسخه ثابت برای همه یا افزایش خودکار آب با هر احساس خستگی، این تفاوت‌ها را نادیده می‌گیرد. سابقه چند جلسه مشابه، میزان نوشیدن، تغییر وزن و تحمل گوارشی به تنظیم برنامه کمک می‌کنند؛ برنامه روز گرم لزوماً برای جلسه کوتاه و خنک مناسب نیست.