IRNSCA Glossary
Green Way of Health
English German Persian Arabic

GLOSSARY

Key Terms & Definitions for Health Sciences

English
German
Persian
Arabic
Loading

چربی‌های ناسالم

چربی‌ها و لیپیدها

چربی‌های ناسالم (Unhealthy Fats) برچسبی نسبی برای منابع یا الگوهای مصرف نامطلوب‌تر، مانند ترانس صنعتی و دریافت زیاد چربی اشباع است؛ همه چربی‌ها را بی‌ارزش نمی‌کند.

بخشی از ترانس صنعتی در گذشته از روغن‌های نیمه‌هیدروژنه می‌آمد و مقدار کمی نیز در چربی نشخوارکنندگان وجود دارد. طبیعی‌بودن، ترانس را به ماده ضروری یا مکمل مفید تبدیل نمی‌کند. وضعیت مجازبودن فرآورده‌ها در کشورها و زمان‌های مختلف تفاوت دارد؛ برای خرید، ترکیبات و برچسب همان بازار را می‌خوانیم و از نام خوراکی به‌تنهایی مقدار ترانس را حدس قطعی نمی‌زنیم.

راهنمای عمومی سازمان جهانی بهداشت، سهم چربی اشباع را حداکثر ۱۰ درصد و چربی ترانس را حداکثر ۱ درصد انرژی روزانه بیان می‌کند. این درصدها سهم انرژی‌اند، نه درصد وزن غذا. برای ورزشکار نیز انتخاب منابع و جایگزین مناسب اهمیت دارد؛ این حدود عمومی به‌تنهایی نسخه کامل رژیم، یا هدف آزمایش چربی خون یک فرد نیستند.

اثر کم‌کردن یک نوع چربی به غذایی که جای آن می‌نشیند وابسته است. جایگزینی بخشی از کره با روغن‌های غیراشباع یا مغزها با افزودن روغن به همان رژیم تفاوت دارد. اگر جای آن فقط خوراکی‌های پرقند و کم‌فیبر قرار گیرند، نتیجه مشابه نیست؛ کیفیت کربوهیدرات و انرژی کل باید هم‌زمان بررسی شوند.

در میان‌وعده ورزشکار، کیفیت روغن شیرینی و تکرار مصرف مهم است؛ حذف همه روغن‌ها پاسخ دقیقی به این برچسب نیست.

بیشتر خوراکی‌ها مخلوطی از اسیدهای چرب دارند؛ روغن زیتون فقط تک‌غیراشباع نیست و مغزها فقط یک نوع چربی ندارند. نام‌گذاری یک غذا بر اساس جزء غالب، به معنی خلوص آن نیست. برای انتخاب غذایی، ترکیب کلی، مقدار مصرف، فیبر یا پروتئین همراه و جایگزینی آن در رژیم را کنار یکدیگر بررسی می‌کنیم.

در جدول ارزش غذایی، چربی اشباع و ترانس زیرمجموعه چربی کل هستند؛ نباید آن‌ها را دوباره به عدد چربی کل اضافه کرد. مبنای جدول نیز مهم است: مقدار در هر سهم با مقدار در هر صد گرم تفاوت دارد. اگر دو سهم خورده شود، دریافت واقعی هر جزء هم متناسب با آن تغییر می‌کند، حتی اگر بسته کوچک به نظر برسد.

برای چربی غذایی معمول، هر گرم تقریباً ۹ کیلوکالری در محاسبات رژیم منظور می‌شود؛ پس ۱۰ گرم حدود ۹۰ کیلوکالری دارد. این عدد قراردادی برای برنامه‌ریزی است و برای تک‌تک مولکول‌های خانواده لیپید، مانند کلسترول، حکم یکسان ندارد. مقدار مصرفی واقعی، نه فقط نام روغن یا طبیعی‌بودنش، انرژی دریافتی را تعیین می‌کند.