GLOSSARY

جدول ضریب تنفسی (Respiratory Quotient (RQ) Table)

RER اندازه‌گیری‌شده از گازهای تنفسی، فقط در شرایط پایدار مناسب به RQ سلولی نزدیک است. سهم پروتئین و بافر شدن اسید، تفسیر را پیچیده می‌کنند.

ضریب تنفسی نسبت دی‌اکسیدکربن تولیدشده به اکسیژن مصرف‌شده در سطح متابولیکی است.

ضریب تنفسی نسبت تولید دی‌اکسید کربن به مصرف اکسیژن در سطح متابولیکی و نسبت تبادل تنفسی اندازه مربوط در تنفس بیرونی است. در حالت پایدار می‌توانند نزدیک باشند، اما تهویه و بافرشدن اسید در فعالیت شدید جدایی ایجاد می‌کند. مقدار بالا الزاماً درصد دقیق مصرف کربوهیدرات نیست. برای ضریب غیرپروتئینی، سهم پروتئین با روش مشخص اصلاح می‌شود؛ نام نسبت را باید با سطح اندازه‌گیری و فرض‌ها همراه خواند.

کالری‌سنجی مستقیم گرمای دفع‌شده و غیرمستقیم تبادل گاز را برای برآورد انرژی بررسی می‌کند. دستگاه متابولیک به کالیبراسیون، جمع‌آوری درست و شرایط پایدار مناسب نیاز دارد. محاسبه سوخت از اکسیژن و دی‌اکسید کربن فرض‌هایی دارد و همه شدت‌ها یا تغییرهای سریع به‌سادگی قابل‌تفسیر نیستند. برای کاربرد ورزشی، زمان غذا و فعالیت و هدف آزمون ثبت می‌شوند؛ عدد دستگاه، واقعیت بدون خطا یا نسخه مستقل رژیم نیست.

در تنفس میتوکندریایی، الکترون‌ها از حامل‌ها در زنجیره به پذیرنده نهایی اکسیژن می‌رسند و آب تشکیل می‌شود. انتقال در مجموعه‌ای از مراحل با ساخت گرادیان ارتباط دارد. مصرف اکسیژن و تولید ATP رابطه دارند، اما همیشه نسبت ثابت بی‌تغییر ندارند. همه مصرف اکسیژن کل بدن هم فقط از عضله در حال کار نیست؛ روش سلولی، بافتی و تنفسی کل بدن باید از هم متمایز شوند.

مثلاً هنگام مقایسه جلسه سبک با تمرین شدید، غذای پیش از فعالیت، مدت و شدت، زمان نمونه‌گیری و شرایط بازیابی را کنار هم ثبت می‌کنیم. تغییر یک عدد یا فعال‌شدن یک مسیر به‌تنهایی برای تغییر رژیم کافی نیست؛ تصمیم کاربردی باید به هدف تمرین، تحمل فرد و روند واقعی عملکرد متصل بماند.

دی‌اکسیدکربن، آب و گرما از خروجی‌های طبیعی واکنش‌های سوخت‌وسازند و همگی را نمی‌توان سم نامید. دی‌اکسیدکربن بازدم از اکسیداسیون سوخت‌های مختلف و نیز فرایندهای بافری تأثیر می‌گیرد؛ مقدار آن به‌تنهایی مقدار چربی ازدست‌رفته نیست. آب متابولیک بخشی از تراز آب است اما جای دریافت مایعات را نمی‌گیرد و گرمای بدن نیز بدون روش اندازه‌گیری، معادل کالری دقیق نیست.

بازده انرژی یا ATP باید با مقدار سوبسترا، مسیر و شرایط گزارش شود. عدد استاندارد نظری با حاصل واقعی در بافت الزاماً برابر نیست؛ شاتل، نشت پروتون و سهم واکنش‌های دیگر اثر دارند. سرعت تولید و مقدار نهایی هم دو ویژگی متفاوت‌اند. برای ورزشکار، سوخت مناسب شدت و کفایت کل مهم‌تر از انتخاب غذا فقط بر اساس تعداد مولکول نظری است؛ ظرفیت و دسترسی نیز تعیین‌کننده‌اند.

در ورزش، مقدار و زمان سوخت با شدت، مدت، ذخایر و فاصله ریکاوری هماهنگ می‌شوند. هیچ مسیر انرژی یک‌باره کاملاً جای همه مسیرهای دیگر را نمی‌گیرد. هدف عملی، تأمین نیاز جلسه و بازیابی است؛ بالا بردن یک نشانگر یا بیشینه‌کردن سرعت یک واکنش لزوماً هدف بهتری نیست. رژیم متنوع با انرژی و پروتئین و کربوهیدرات متناسب، پایه تفسیر هر ادعای متابولیکی می‌ماند.

منابع جدول: PubMed · 1