GLOSSARY

زنجیره تنفسی (Respiratory Chain) سامانه حامل‌ها و کمپلکس‌های انتقال الکترون تنفسی است.

در تنفس میتوکندریایی، الکترون‌ها از حامل‌ها در زنجیره به پذیرنده نهایی اکسیژن می‌رسند و آب تشکیل می‌شود. انتقال در مجموعه‌ای از مراحل با ساخت گرادیان ارتباط دارد. مصرف اکسیژن و تولید ATP رابطه دارند، اما همیشه نسبت ثابت بی‌تغییر ندارند. همه مصرف اکسیژن کل بدن هم فقط از عضله در حال کار نیست؛ روش سلولی، بافتی و تنفسی کل بدن باید از هم متمایز شوند.

نیروی محرکه پروتون از اختلاف غلظت و پتانسیل الکتریکی دو سوی غشا اثر می‌گیرد؛ فقط اختلاف pH نیست. بازگشت کنترل‌شده پروتون به ساخت ATP جفت می‌شود. همه انرژی سوخت به ATP قابل‌استفاده تبدیل نمی‌شود و بخشی به گرما می‌رسد. شیمی‌اسمز این ارتباط غشایی را توضیح می‌دهد؛ هدف تغذیه دستکاری خودسرانه نفوذپذیری غشا یا بیشینه‌کردن گرادیان با یک محصول نیست، چون یکپارچگی و تنظیم اهمیت دارند.

مثلاً هنگام مقایسه جلسه سبک با تمرین شدید، غذای پیش از فعالیت، مدت و شدت، زمان نمونه‌گیری و شرایط بازیابی را کنار هم ثبت می‌کنیم. تغییر یک عدد یا فعال‌شدن یک مسیر به‌تنهایی برای تغییر رژیم کافی نیست؛ تصمیم کاربردی باید به هدف تمرین، تحمل فرد و روند واقعی عملکرد متصل بماند.

گلیکولیز و انتقال فسفات فسفوکراتین در همان واکنش‌های تولید ATP به اکسیژن مستقیم نیاز ندارند، اما بدن هم‌زمان از فرایندهای وابسته به اکسیژن استفاده می‌کند. اصطلاح بی‌هوازی به معنی خاموش‌شدن کامل اکسیژن یا قطع تنفس نیست. سهم مسیرها با شدت و مدت و ذخایر تغییر می‌کند و مرز زمانی کلید روشن‌وخاموش ثابت ندارند. بازیابی ذخایر سریع هم به وضعیت متابولیکی پس از فعالیت وابسته است.