GLOSSARY

مادهٔ مغذی (Nutrient) ماده‌ای است که بدن آن را برای تأمین انرژی، ساخت و نگهداری بافت‌ها یا تنظیم فرایندهای زیستی به کار می‌گیرد. مواد مغذی اصلی شامل کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها، چربی‌ها، ویتامین‌ها، مواد معدنی و آب هستند.

کربوهیدرات، پروتئین و چربی از درشت‌مغذی‌های انرژی‌زا هستند و ویتامین‌ها و مواد معدنی در گروه ریزمغذی‌ها قرار می‌گیرند. آب نیز ماده‌ای مغذی و ضروری است، اما انرژی فراهم نمی‌کند. مواد مغذی ضروری باید از رژیم غذایی تأمین شوند، زیرا بدن آن‌ها را اصلاً یا به مقدار کافی نمی‌سازد.

در انتخاب غذا، بهتر است مواد مغذی را در کنار هم دید. نان، برنج و میوه‌ها می‌توانند کربوهیدرات فراهم کنند؛ شیر، تخم‌مرغ و عدس در تأمین پروتئین سهم دارند و مغزها و روغن زیتون از منابع چربی هستند. این دسته‌بندی به معنای وجود فقط یک مادهٔ مغذی در هر غذا نیست؛ مثلاً عدس علاوه بر پروتئین، کربوهیدرات و فیبر نیز دارد.

کربوهیدرات قابل‌هضم و پروتئین هرکدام به‌طور تقریبی ۴ کیلوکالری و چربی ۹ کیلوکالری در هر گرم فراهم می‌کنند. پروتئین همچنین در ساخت بافت‌ها و آنزیم‌ها نقش دارد و مواد معدنی در عملکردهایی مانند انتقال پیام عصبی مشارکت می‌کنند. برای مثال، شیر مجموعه‌ای از مواد مغذی شامل پروتئین، کربوهیدرات و کلسیم فراهم می‌کند و با یک مادهٔ مغذی منفرد برابر نیست.