GLOSSARY

گلوکاگون (Glucagon) هورمون سلول آلفا با نقش مهم در فراهمی سوخت کبدی است.

گلوکاگون عمدتاً از سلول آلفا ترشح می‌شود و در حمایت از فراهمی گلوکز، به‌ویژه از راه کبد، نقش دارد. پاسخ آن فقط آینه معکوس انسولین نیست؛ اسیدهای آمینه و نوع وعده هم اثر دارند و پس از غذای پروتئینی هر دو ممکن است بالا بروند. اثر مستقیم گلوکاگون بر عضله اسکلتی را مانند کبد فرض نمی‌کنیم. نسبت این دو هورمون شاخص وابسته به شرایط است، نه نمره کیفیت غذا.

انسولین از سلول بتای پانکراس ترشح می‌شود و در هماهنگی مصرف و ذخیره مواد نقش دارد؛ فقط «هورمون چربی‌ساز» نیست. برداشت گلوکز در عضله و بافت چربی، مهار تولید کبدی گلوکز و تنظیم لیپولیز از آثار مهم‌اند. همه سلول‌ها برای ورود گلوکز به انسولین وابسته نیستند. غلظت پس از وعده با ترکیب غذا، حساسیت بافت و پاک‌سازی تغییر می‌کند و به‌تنهایی کیفیت رژیم را تعیین نمی‌کند.

تولید درون‌زاد گلوکز می‌تواند از تجزیه گلیکوژن و ساخت نو حاصل شود؛ برابر گلوکونئوژنز تنها نیست. آزادسازی به خون با تولید داخل سلول هم یک اندازه نیست، چون مصرف محلی وجود دارد. در ناشتایی و فعالیت، سهم مسیرها و اندام‌ها تغییر می‌کند. روش ردیاب و تعریف مخزن برای اندازه‌گیری مهم‌اند؛ یک قند خون ثابت می‌تواند با گردش بالا همراه باشد و به معنی بی‌نیازی از سوخت یا توقف استفاده نیست.