GLOSSARY

امتیاز تنوع غذایی (Dietary Diversity Score) امتیازی بر اساس تعداد یا محدوده گروه های غذایی مصرف شده در یک دوره مشخص.

برای مثال، ورزشکار شاید امتیاز تنوع خوبی بگیرد ولی غذای کل او کم باشد. امتیاز کیفیت بر اساس اجزا و هدف خودش تفسیر می‌شود. این خلاصه الگو، جای بررسی انرژی، خطر اختصاصی کمبود یا سوخت‌رسانی پیرامون تمرین را نمی‌گیرد.

کفایت دریافت را با توجه به دریافت معمول، توزیع مناسب نیاز و هدف ارزیابی می‌سنجیم. پایین‌تر بودن دریافت یک روز از مقدار توصیه‌شده، تشخیص کمبود نیست. برآورد وضعیت یک جمعیت با تصمیم درباره یک فرد به استدلال متفاوتی نیاز دارد و فرض‌های بعضی روش‌ها برای همه مواد مغذی برقرار نیست. نسبت کفایت فقط مقایسه دریافت با یک مرجع است؛ جذب یا وضعیت بالینی را مستقیماً نشان نمی‌دهد. میانگین مطلوب چند ماده هم ممکن است کمبود مهم یک ماده را پنهان کند؛ نتایج اختصاصی هر ماده باید حفظ شوند.

اثر یک الگوی غذایی می‌تواند حاصل تعامل چند انتخاب غذایی باشد و به یک ماده منفرد محدود نیست. الگوهای مدیترانه‌ای، DASH و برخی الگوهای منطقه‌ای اشتراک دارند، اما نسخه یکسانی نیستند. باید غذاها و جایگزینی‌های واقعی مشخص و با فرهنگ و تمرین فرد هماهنگ شوند. ارتباط یک الگو با پیامدی بلندمدت به این معنا نیست که هر محصول تجاری با همان نام همان اثر را دارد یا انرژی موردنیاز ورزشکار مسابقه‌ای را خودبه‌خود تأمین می‌کند.

مقادیر مرجع روی برچسب برای مقایسه محصولات در چارچوب همان نظام برچسب‌گذاری به کار می‌روند. درصد درج‌شده به مقدار مشخصی غذا و یک مرجع مربوط است؛ اندازه‌گیری نیاز شخصی مصرف‌کننده نیست. اندازه سروینگ، تعداد سروینگ مصرف‌شده و مبنای گزارش، یعنی هر سروینگ یا هر مقدار وزن، باید بررسی شوند. مقررات برچسب و ادعاهای مجاز بین کشورها تفاوت دارند. ممکن است ورزشکار نسبت به مرجع عمومی به کربوهیدرات یا انرژی بیشتری نیاز داشته باشد، اما درصد بالای یک ریزمغذی لزوماً عملکرد را بهتر نمی‌کند یا دلیل افزودن مکمل نیست.

صحت به نزدیکی نتیجه به مرجع مناسب مربوط است؛ دقت تکرارپذیر به پراکندگی اندازه‌گیری‌های تکراری. نتیجه یکسان می‌تواند هر بار به‌طور منظم اشتباه باشد. روایی می‌پرسد آیا روش از تفسیر موردنظر حمایت می‌کند و پایایی، سازگاری عملکرد روش را بررسی می‌کند. خطای گزارش ممکن است از حافظه، زحمت ثبت، حذف غذا یا فشار اجتماعی ناشی شود. برآورد نامعقول باید سبب بازبینی شود، نه اتهام. کالیبراسیون ممکن است بعضی خطاها را با فرض‌های مشخص کاهش دهد، اما هر خودگزارشی را به اندازه‌گیری دقیق دریافت معمول ورزشکار تبدیل نمی‌کند.

روش ارزیابی دریافت بر اساس سؤال، جمعیت و امکانات انتخاب می‌شود. ثبت اخیر غذا می‌تواند زمان‌بندی وعده‌ها پیرامون تمرین را روشن کند؛ پرسشنامه بسامد مصرف برای بررسی الگوهای بلندمدت مناسب‌تر است. هیچ‌کدام به‌خودی‌خود دریافت معمول را با دقت کامل مشخص نمی‌کنند. جزئیات غذا باید با تمرین، دسترسی، علائم، دارو و اندازه‌گیری‌های مرتبط ترکیب شوند. لازم است محدودیت روش و نتیجه‌های نامطمئن روشن باشند. ارزیابی خوب به تصمیم قابل پیگیری می‌رسد؛ صرفاً یک گزارش طولانی مواد مغذی با اعدادی دقیق‌تر از کیفیت داده‌های اولیه نیست.

راهنما، شواهد را به توصیه برای جمعیت و محیط مشخص تبدیل می‌کند؛ بیانیه اجماع، تفسیر مورد توافق متخصصان را ثبت می‌کند. هیچ‌کدام نیاز به بررسی کیفیت شواهد، تعارض منافع، تاریخ انتشار و قابلیت کاربرد را حذف نمی‌کنند. بیان قاطع یک موضع، لزوماً به معنای وجود کارآزمایی قوی نیست. باید رویه پذیرفته‌شده را از فرضیه پژوهشی جدا و با شواهد بهتر توصیه را بازبینی کرد. برای ورزشکار روشن می‌کنیم کدام بخش پشتوانه گسترده دارد و کدام انتخاب عملی فردی است؛ همه گزینه‌ها را الزام همگانی معرفی نمی‌کنیم.