GLOSSARY

متابولیسم آمونیاک (Ammonia Metabolism) تشکیل، انتقال و دفع یا استفاده از نیتروژن آمونیاکی است.

ترانس‌آمیناسیون گروه آمینی را میان مولکول‌ها جابه‌جا می‌کند و الزاماً همان آزادسازی مستقیم آمونیاک نیست. دآمیناسیون و دآمیداسیون هم گروه‌های متفاوت را پردازش می‌کنند و باید از افزودن گروه آمینی تفکیک شوند. آمونیاک و آمونیوم شکل‌های مرتبط با تعادل اسید و بازند. نیتروژن با سامانه‌های انتقالی و دفعی کنترل می‌شود؛ از خستگی تمرین، بالا بودن خطرناک آمونیاک یا نیاز درمان خودسرانه نتیجه نمی‌گیریم.

کبد نیتروژن را در چرخه اوره به شکل مناسب‌تر برای دفع تبدیل می‌کند و کلیه در خروج اوره نقش مهم دارد. ساخت و دفع اوره یک مرحله یا یک اندازه نیستند؛ آب بدن و کارکرد اندام‌ها هم غلظت را تغییر می‌دهند. یک عدد بالا به‌تنهایی مقدار پروتئین مصرفی یا آسیب عضله را قطعی نمی‌کند. نقش دفع نیتروژن دلیل نوشیدن افراطی یا حذف خودسرانه پروتئین لازم در ورزشکار سالم نیست.

اسیدهای آمینه برای ساخت پروتئین و ترکیبات دیگر به کار می‌روند و می‌توانند پس از پردازش نیتروژن، اسکلت کربنی را به مسیرهای انرژی بدهند. بدن مخزن اختصاصی نامحدود مانند ذخیره چربی برای همه اسیدهای آمینه ندارد. اکسیداسیون یک بخش به معنی ناکافی‌بودن همه پروتئین یا رشد بیشتر عضله با مصرف نامحدود نیست. برای ورزشکار، مقدار کل، کیفیت، توزیع و انرژی کافی در کنار بار تمرین مهم‌اند.

آلانین می‌تواند کربن و نیتروژن را میان عضله و کبد جابه‌جا کند؛ در کبد کربن به مسیر ساخت گلوکز و نیتروژن به پردازش دفعی می‌رود. چرخه آلانین با چرخه لاکتات یکسان نیست، هرچند هر دو ارتباط اندامی دارند. این بازیافت جای دریافت انرژی و پروتئین مناسب را نمی‌گیرد. بالا بردن یک اسید آمینه به‌تنهایی تضمین فعال‌شدن مفید چرخه یا کاهش تحلیل عضله در همه شرایط نیست.

مثلاً هنگام مقایسه جلسه سبک با تمرین شدید، غذای پیش از فعالیت، مدت و شدت، زمان نمونه‌گیری و شرایط بازیابی را کنار هم ثبت می‌کنیم. تغییر یک عدد یا فعال‌شدن یک مسیر به‌تنهایی برای تغییر رژیم کافی نیست؛ تصمیم کاربردی باید به هدف تمرین، تحمل فرد و روند واقعی عملکرد متصل بماند.

بافت‌ها سهم یکسانی در مصرف سوخت ندارند؛ عضله فعال، قلب، مغز، کلیه و بافت چربی با نیاز و امکانات متفاوت کار می‌کنند. مغز در سازگاری با ناشتایی از کتون بیشتری استفاده می‌کند اما نیاز بدن به گلوکز حذف نمی‌شود. کلیه نیز می‌تواند در تولید گلوکز و دفع نیتروژن نقش داشته باشد؛ بنابراین نتیجه یک عضله را به کل بدن تعمیم نمی‌دهیم.

در ورزش، مقدار و زمان سوخت با شدت، مدت، ذخایر و فاصله ریکاوری هماهنگ می‌شوند. هیچ مسیر انرژی یک‌باره کاملاً جای همه مسیرهای دیگر را نمی‌گیرد. هدف عملی، تأمین نیاز جلسه و بازیابی است؛ بالا بردن یک نشانگر یا بیشینه‌کردن سرعت یک واکنش لزوماً هدف بهتری نیست. رژیم متنوع با انرژی و پروتئین و کربوهیدرات متناسب، پایه تفسیر هر ادعای متابولیکی می‌ماند.