GLOSSARY

اسکلت کربنی اسید آمینه (Amino Acid Carbon Skeleton) سرنوشت بخش کربنی اسید آمینه پس از پردازش نیتروژن است.

لوسین، ایزولوسین و والین اسیدهای آمینه شاخه‌دارند و بخشی از پردازش آن‌ها در بافت‌های محیطی مانند عضله مهم است. سرنوشت کربن یکسان نیست؛ لوسین کتوژنیک، والین گلوکوژنیک و ایزولوسین دارای هر دو سهم است. این تقسیم، نقش ساختمانی ضروری را حذف نمی‌کند. از مسیر کربن نباید سود همگانی مکمل جداگانه یا بی‌نیازی از پروتئین کامل و انرژی کافی را نتیجه گرفت.

اسیدهای آمینه برای ساخت پروتئین و ترکیبات دیگر به کار می‌روند و می‌توانند پس از پردازش نیتروژن، اسکلت کربنی را به مسیرهای انرژی بدهند. بدن مخزن اختصاصی نامحدود مانند ذخیره چربی برای همه اسیدهای آمینه ندارد. اکسیداسیون یک بخش به معنی ناکافی‌بودن همه پروتئین یا رشد بیشتر عضله با مصرف نامحدود نیست. برای ورزشکار، مقدار کل، کیفیت، توزیع و انرژی کافی در کنار بار تمرین مهم‌اند.

گلوکونئوژنز ساخت گلوکز از پیش‌سازهایی مانند لاکتات، گلیسرول و بعضی اسیدهای آمینه است و عمدتاً کبد و در شرایطی کلیه سهم دارند. این مسیر معکوس ساده همه مراحل گلیکولیز نیست و انرژی می‌خواهد. استیل حاصل از اسید چرب زوج‌زنجیر در مسیر معمول انسان منبع خالص مستقیم گلوکز نیست؛ گلیسرول و بعضی مسیرهای دیگر استثنای مرتبط‌اند. وجود تولید داخلی، نیاز سوخت مناسب برای شدت ورزشی را خودکار حذف نمی‌کند.

سیترات، آلفا‌کتوگلوتارات، سوکسینات، مالات و دیگر واسطه‌ها میان واکنش‌های چرخه و مسیرهای ساخت پل می‌زنند. شکل اسیدی و یونی بعضی نام‌ها با محیط مرتبط است و هر نام، سوخت مکمل ضروری جداگانه نیست. غلظت یک واسطه نتیجه ورود و خروج است؛ بالا بودن می‌تواند از مصرف کمتر هم بیاید. برای قضاوت درباره شار، اندازه مخزن کافی نیست و روش و زمینه باید مشخص باشند.

مثلاً هنگام مقایسه جلسه سبک با تمرین شدید، غذای پیش از فعالیت، مدت و شدت، زمان نمونه‌گیری و شرایط بازیابی را کنار هم ثبت می‌کنیم. تغییر یک عدد یا فعال‌شدن یک مسیر به‌تنهایی برای تغییر رژیم کافی نیست؛ تصمیم کاربردی باید به هدف تمرین، تحمل فرد و روند واقعی عملکرد متصل بماند.

ترانس‌آمیناسیون گروه آمینی را میان مولکول‌ها جابه‌جا می‌کند و الزاماً همان آزادسازی مستقیم آمونیاک نیست. دآمیناسیون و دآمیداسیون هم گروه‌های متفاوت را پردازش می‌کنند و باید از افزودن گروه آمینی تفکیک شوند. آمونیاک و آمونیوم شکل‌های مرتبط با تعادل اسید و بازند. نیتروژن با سامانه‌های انتقالی و دفعی کنترل می‌شود؛ از خستگی تمرین، بالا بودن خطرناک آمونیاک یا نیاز درمان خودسرانه نتیجه نمی‌گیریم.

در ورزش، مقدار و زمان سوخت با شدت، مدت، ذخایر و فاصله ریکاوری هماهنگ می‌شوند. هیچ مسیر انرژی یک‌باره کاملاً جای همه مسیرهای دیگر را نمی‌گیرد. هدف عملی، تأمین نیاز جلسه و بازیابی است؛ بالا بردن یک نشانگر یا بیشینه‌کردن سرعت یک واکنش لزوماً هدف بهتری نیست. رژیم متنوع با انرژی و پروتئین و کربوهیدرات متناسب، پایه تفسیر هر ادعای متابولیکی می‌ماند.