GLOSSARY

هورمون مهارکننده پرولاکتین (PIH, Prolactin Inhibiting Hormone) همان دوپامین است که از نورون‌های توبروانفاندیبولار هسته قوسی هیپوتالاموس به سیستم پورت ترشح شده و با اتصال به گیرنده D2 روی لاکتوتروف‌ها، ترشح پرولاکتین را به‌طور مداوم مهار می‌کند.

سازوکار

• گیرنده D2 (GPCR جفت با Gi) ← کاهش cAMP ← مهار ساخت و ترشح پرولاکتین و تکثیر لاکتوتروف‌ها.
• بازخورد کوتاه: پرولاکتین خود ترشح دوپامین را افزایش می‌دهد (بازخورد منفی).

عوامل کاهش‌دهنده دوپامین (و افزایش پرولاکتین)

• مکیدن پستان در شیردهی.
• داروهای مسدودکننده D2: ضدسایکوزها (به‌ویژه ریسپریدون و هالوپریدول)، ضداستفراغ‌ها (متوکلوپرامید و دومپریدون).
• قطع ساقه هیپوفیز یا تومورهای فشارنده («اثر ساقه»).

کاربرد بالینی

• آگونیست‌های دوپامین (کابرگولین؛ مؤثرتر و قابل‌تحمل‌تر از بروموکریپتین): درمان خط اول پرولاکتینوما، حتی ماکروآدنوم‌ها.
• توقف شیردهی و درمان آکرومگالی (در برخی موارد).
• هشدار: دوزهای بالای کابرگولین (در پارکینسون) با بیماری دریچه‌ای قلب مرتبط است.

ارتباط با ورزش

• مثال کاربردی: دوپامین در مغز در انگیزه و پاداش نیز نقش دارد؛ برخی پژوهشگران فرض کرده‌اند افزایش پرولاکتین پس از ورزش طولانی ممکن است نشانگر غیرمستقیم تغییرات سروتونین و دوپامین مرکزی و خستگی مرکزی باشد؛ اما این فرضیه اثبات نشده است و پرولاکتین شاخص قابل اعتمادی برای پایش خستگی در ورزشکاران نیست.