GLOSSARY

فشار خون دیاستولیک (Diastolic Blood Pressure, DBP) کمترین فشار در شریان‌ها هنگام استراحت و پر شدن بطن‌ها است؛ عدد دوم (پایینی) در اندازه‌گیری فشار خون.

عوامل مؤثر

• مقاومت محیطی (قطر شریانچه‌ها): مهم‌ترین عامل.
• کشسانی آئورت: بازگشت انرژی ذخیره‌شده در دیاستول.
• ضربان قلب: ضربان بالاتر زمان دیاستول را کوتاه کرده و فشار دیاستولیک را کمی بالاتر نگه می‌دارد.

اهمیت بالینی

• پرفشاری دیاستولیک: در بزرگسالان جوان‌تر شایع‌تر است.
• خون‌رسانی کرونری: بیشتر جریان خون بطن چپ در دیاستول رخ می‌دهد؛ فشار دیاستولیک بسیار پایین ممکن است خون‌رسانی قلب را کاهش دهد.
• سالمندی: با سفت شدن شریان‌ها، دیاستولیک پس از ۶۰ سالگی معمولاً کاهش می‌یابد و فشار نبض بالا می‌رود.

ارتباط با ورزش

• ورزش هوازی: دیاستولیک معمولاً ثابت یا کمی کاهش؛ افزایش بیش از ۱۰ میلی‌متر جیوه یا رسیدن به بیش از ۱۱۵ غیرطبیعی و دلیل توقف آزمون است.
• اندازه‌گیری در ورزش: با روش گوشی پزشکی، صدای کوروتکف در ورزش گاهی تا نزدیک صفر شنیده می‌شود؛ در این حالت تغییر کیفیت صدا (فاز ۴) برای تخمین استفاده می‌شود.
• ورزش ایزومتریک: مانند هندگریپ یا پلانک دیواری (Wall Sit)، دیاستولیک را بیشتر از ورزش هوازی بالا می‌برد؛ اما تمرین ایزومتریک منظم با شواهد قوی فشار خون استراحت را کاهش می‌دهد.